Życie po śmierci fizycznej

Dusze ludzi po śmierci tracą do dnia sądu ostatecznego swoją cielesność i wędrują przez „Most Rozdzielenia” (Czinwat peretu), gdzie następuje swoista konfrontacja duszy człowieka (urwan) z jego sumieniem (daena): myślami, słowami i uczynkami zgromadzonymi w czasie życia ziemskiego. Z Czinwat trafiają do świata Ahura Mazdy: „Domu Pieśni” zwanego też „Domem Dobrej Myśli”, którego Bóg był Pierwszym Mieszkańcem bądź też do otchłani Arymana „Domu Kłamstwa”, lub do „Miejsca Oddzielnego” – jeśli na tym świecie człowiek stale się wahał pomiędzy dobrem a złem. Ahura Mazda doskonale wie, co która istota uczyniła i powiedziała w swoim życiu jawnie bądź w skrytości. Według późniejszych niż Gathy pism, na Moście Czinwat, u wrót nieba, stoi anioł Rasznu, który dzierży w swoich rękach szale sprawiedliwości, na których są ważone dobre i złe uczynki, myśli i słowa. Zgodnie z Gathami, Hymnami Zaratusztry, gdy dobro przeważa nad złem w życiu danej duszy – trafia ona do Domu Pieśni, gdzie może spokojnie oczekiwać na dzień Odnowienia Świata – Fraszokereti, kiedy to z powrotem uzyska cielesność. Gdy zło przeważa nad dobrem – dusza spada z Mostu Rozdzielenia w otchłań, gdzie będzie cierpiała i długi czas żyć będzie w niedoli, ciemności i rozpaczy, w  Domu Najgorszej Myśli. Gdy szale się doskonale równoważą – dusza trafia do Miejsca Oddzielnego, stając się szarym cieniem, nie mogącym czuć radości ani smutku.

21 myśli w temacie “Życie po śmierci fizycznej

  1. Wszystkie religie… a przynajmniej te, o których coś wiem, zawierają tę sprzeczność. Ziemskie życie fuj, cielesne seksualne, potem dusza w jakimś tam rodzaju „nieba” (SAMOTNIE!) czeka na… przywrócenie cielesności. A co po tym przywróceniu cielesności robi? Z powrotem to, co było fuj na ziemi, czy jakieś specjalne bógwieco?

    Polubienie

    1. Zaratusztrianie odpowiadają na ten problem tak. Kosmos staje się Bóg i człowiek nie stali się jeszcze kosmosem, a to implikuje ogrom naszej niewiedzy i możliwości wyobrażenia sobie tego co może istnieć i zrealizować się w przyszłości. A więc wyobrażamy sobie przyszłość na podstawie aktualnego stanu rzeczy. Rzutujemy nasze domniemania. W świecie gdzie śmierć jest czymś powszechnym, próby wyobrażenia sobie świata gdzie nie ma śmierci są albo skazane na niepowodzenie, albo dokonujemy projekcji stanu obecnego. Przykładem tu może być, były stan wyobrażeń o tym jak wygląda ziemia. Kiedyś sądzono, że jest płaska, podpierają ją słonie stojące na żółwiu. Tak to sobie wyobrażano. Inny aspekt takiej projekcji To ludzie wychowywani w zamkniętych bywa, że izolowanych społecznościach, przekonani o ty, że na przykład kanibalizm, krwawe ofiary z ludzi, czy rytualne samobójstwo jest czymś nieuniknionym i normalnym. Dla Azteków, czy Majów wyrywanie żywego serca było czymś normalnym i raczej nie wyobrażali sobie by mogło tak nie być, bo zaburzyło by to porządek i ład świata. Żyjemy z przekonaniem, że śmierć, choroba i cierpienie są czymś normalnym ba słusznym bo bez śmierci porządek świata uległ by zakłóceniu. Czym to się różni od poglądów Azteków, czy kanibali.Świat bez cierpienia i śmierci jest dla nas niewyobrażalny, co nie znaczy że nie pożądany. A że wizje takiego przyszłego świata są prymitywne, albo metaforyczne to fakt. Wielkie objawienia mówią o zjednoczeniu świata duchowego i materialnego, ale poznanie tego nawet w proroczej wizji stawia nas w pozycji człowieka neandertalskiego, który nagle znalazł się w XXI wieku. Widząc nas z świat, opisze go w kategoriach, swojego świata, a teraz proszę wyobrazić sobie jak opowie o naszym świecie swoim współziomkom i co oni sobie wyimaginują z jego opowieści. Będzie to tym samym co nasze próby wyobrażenia sobie potencjalnych kosmitów. Brak możliwości wyobrażenia sobie świata nie implikuje zatem sprzeczności jak sugerujesz. A jak byśmy próbowali opisać kromaniończykowi zalety skakania z dźwigu na bandżi. Chyba uznał by to za coś bez sensu i bardzo poza trudnościami w wyimaginowanu sobie dźwigu.

      Polubienie

      1. Dobrze, a jak mnie się bardzo podoba bycie kromaniończykiem i nie chcę nawet słyszeć o niewiadomo jakich innych cudownościach, nie potrzebuję ich…

        Polubione przez 1 osoba

      2. Każdy ma wolność wyboru i to jest wspaniałe. Z naszego punktu widzenia liczą się tylko konsekwencje etyczne wyboru. Nie możesz sobie wyobrazić, czy nie przemawia do Ciebie taki koncept. Ok, ale jako zaratusztrianin wybrałem inny koncept i spór, która z tych wizji, hipotez, pomysłów jest bardziej prawdziwy, nie daje się rozstrzygnąć. A który lepszy chyba też nie, wszystko i tak ukaże się nam, bez względu na nasze odczucia. Być może ty masz rację, być może ja.

        Polubienie

  2. Witam Panie Jacku trafiłem całkiem przypadkowo na pana stronę. Poszukując informacji o Zaratusztrianizmie. Piszę książkę o różnych aspektach raju i nieba w kulturach i potrzebuję informacji jak te sprawy widzą Zaratusztrianie. Chodzi mi o to jak wyobrażają sobie niebo, raj czy Eden. Co tam się znajduje czy są jakieś pośrednie lub wyższe Nieba itp. Bardzo byłbym wdzięczny za przybliżenie w miarę szeroko tego tematu na stronie lub w mailu, ewentualnie polecenie jakiejś dostępnej w języku polskim literatury na ten temat. Pozdrawiam Krzysztof

    Polubienie

    1. Dzięń Dobry Panie Krzysztofie
      Odpowiedź nie jest taka prosta. Mamy kilka źródeł by by to doprecyzować.
      1. Tekst objawienia Zaratusztry czyli GATHY,trzon pism religijnych reszta jest dodatkiem, elementem tradycji albo interpretacją ( w skrócie brak wyobrażeń poza nazwami) Dom Pieśni, Najlepsze bytowanie, Najgorsze bytowanie)
      2. Pisma powstałe w okresie Pahlavi (Sasanidzkim) III _XII w n.e. Bundahiszn, Zadasparm, Wielki Bundahiszn, Denkard
      Pisma z tego okresu są albo komentarzami albo zostały napisane przez kapłanów, i są kwestionowane jako źródło wiedzy o religii, aczkolwiek do części tekstów odwołuje się tradycja
      3. Średniowieczna literatura dewocyjna z okresu Pahlevi: na przykład Arda Viraz Namag. Kuriozalne dziło powstałe pod wpływem narkotyku.
      4. Współczesne rozważania Gath i eschatologii.

      Generalnie większość tych wyobrażeń, to dzieła takie jak Boska Komedia Dantego i można o nich pisać jako wizjach mających charakter dewocyjno-historyczny, lub legendarny, albo aspekt ludowej opowieści dewocyjnej. Sama religia i jej wykładnia, opisuje to bardzo zwięźle:

      Życie pośmiertne

      Dusze ludzi po śmierci tracą do dnia „sądu ostatecznego” swoją cielesność i wędrują przez „Most Rozdzielenia” (Czinwat peretu – Jasna 46:10), gdzie następuje swoista konfrontacja duszy człowieka (urwan) z jego sumieniem (daena): myślami, słowami i uczynkami zgromadzonymi w czasie życia ziemskiego (Jasna 49:11). Z Czinwat trafiają do otchłani Arymana „Domu Kłamstwa” (Jasna 46:11; 49:11), ;czyśćca lub świata Ahura Mazdy (Jasna 30:10; 49:10): „Domu Pieśni” (Jasna 51:15) zwanego też „Domem Dobrej Myśli” (Jasna 32:15; bądź Najlepszej Myśli – Jasna 30:4), którego Bóg był Pierwszym Mieszkańcem (Jasna 51:15). Ahura Mazda doskonale wie, co która istota uczyniła i powiedziała w swoim życiu jawnie bądź w skrytości (Jasna 29:4; Jasna 31:13). Według późniejszych niż Gathy pism, na Moście Czinwat, u wrót nieba, stoi Rasznu, który dzierży w swoich rękach szale sprawiedliwości, na których są ważone dobre i złe uczynki, myśli i słowa. Zgodnie z Gathami, Hymnami Zaratusztry, gdy dobro przeważa nad złem w życiu danej duszy – trafia ona do Domu Pieśni, gdzie może spokojnie oczekiwać na dzień Fraszokereti, kiedy to z powrotem uzyska cielesność i wróci na ziemię, aby powiększyć grono „sprawiedliwych” (Aszawan). Gdy zło przeważa nad dobrem – dusza spada z Mostu Rozdzielenia w otchłań, gdzie będzie cierpiała i długi czas żyć będzie w niedoli, ciemności i rozpaczy, Domu Najgorszej Myśli (Jasna 31:20; Jasna 32:13; Jasna 46:6). Gdy szale się doskonale równoważą – dusza trafia do krainy umarłych, stając się szarym cieniem, nie mogącym czuć radości ani smutku (Jasna 48:4).

      Saoszjant (Mesjanizm)

      Sama idea nadejścia Saoszjanta jest tylko w Gatach zasygnalizowana, Zaratusztra mówi nam, że każdy człowiek walcząc ze złem staje się jednym z wielu saoszjantów (Jasna 48:12). Dopiero w dalszych częściach Awesty jego idea zostaje rozwinięta. Mówi się o kilku wielkich saoszjantach w dziejach ludzkości a ostatni ma pojawić się w dniach Fraszokereti – Odnowienia Świata.

      Zmartwychwstanie, sąd, nieśmiertelność

      Wszyscy ludzie, którzy kiedykolwiek żyli, mają zmartwychwstać: zarówno ci sprawiedliwi jak i skalani. Rozpoznają znajomych, krewnych, rodziców i dzieci. Podczas Fraszokereti wszyscy ujrzą swoje uczynki, dobre i złe. Następnie Atar (ogień święty) stopi metal wzgórz i gór, a spłynie on na ziemię jak rzeka. Cała ludzkość – zarówno żywi, jak i zmartwychwstali – będzie musiała przedzierać się przez rzekę płynnego metalu. Dla prawych (w j. awestyjskim „Aszawan”: Jasna 51:9 ) będzie to jak rzeka ciepłego mleka, podczas gdy niegodziwcom (dregwant, 47:4) roztopiony metal wypali z ich ciał i dusz resztę ich zła (Jasna 32:7; Jasna 34:4; Jasna 51:9) i zostaną w ten sposób oczyszczeni. Ta rzeka metalu spłynie do otchłani. Ludzie otrzymają swoje wieczne ciało, a świat zostanie odnowiony i udoskonalony już na zawsze. Drudż – Oszustwo będzie ostatecznie pokonane i odejdzie skąd przyszło, a Angra Majniu utraci wszelką moc. Nie będzie już śmierci, a Czas przestanie biec. Odtąd ludzkość stanie się podobna do Amesza Spentów. 

      Charakterystycznym aspektem eschatologii zaratusztrianizmu jest to, że zło czyniący ludzie po swej śmierci zostaną ukarani – tak naprawdę sami siebie ukarzą złem swych myśli, słów i uczynków z czasów życia ziemskiego – i pójdą cierpieć do Domu Kłamstwa. Jednak ostatecznie Ahura Mazda nie odda Złu i Zniszczeniu żadnego człowieka. W Domu Kłamstwa poniosą źli ludzie karę za swe postępowanie, następnie w Dniu Sądu Ostatecznego boleśnie zapłacą resztę „rachunku” i jednocześnie Boskim Ogniem zostaną oczyszczeni. Ahura Mazda jest Sprawiedliwy – i zarazem jest Bogiem Życia i Dobra, nie zaś Bogiem Śmierci.

      https://zaratusztrianiepolscy.home.blog/2019/05/26/168/

      Jeśli ma Pan bardziej szczegółowe pytania podam swój telefon mailem

      Pozdrawiam! Uszta Te !Jacek

      Polubienie

      1. Dziękuję za szybką odpowiedz oraz sporo ciekawych informacji. No właśnie interesują mnie takie opisy jak to pan ujął dewocjonalno – ludowe. Z pogranicza mitologii legendy i opowieści z różnych często niepewnych choć starych źródeł. Takie bajania starożytne które czerpią i przeplatają wizje Raju – Nieba często splatając wątki z różnych wcześniejszych podań wymarłych lub ekspansywnych kultów sąsiednich itp. Generalnie interesuje mnie wizja i wyobrażenie jak takie miejsce wygląda co tam robią wybrańcy np. wyobrażenie raju wikingów było niezwykle sugestywne i obrazowało w wiele szczegółowych opisów czyli Walhalla w w Asgardzie!

        Polubienie

      2. Panie Krzysztofie, bardzo czekam na pana książkę. Szczególnie interesuje mnie temat, co się robi tam w tych rajskich ogrodach, do których się trafia. Chyba najlepiej mają islamscy męczennicy za wiarę – 72 dziewice… Nie to, że będę się konwertował, ale w naszym kręgu kultury obiecuje się jakoś skromniej i bardziej tajemniczo…

        Polubienie

      3. No to istny cyrk znajdzie pan w Arda Viraz Namag, w polskim wydaniu. Wydawnictwo Armoryka. Do kupienia w internecie za grosze. Tym niemniej, warto byłoby umieścić adnotację, że te wyobrażenia, ani nie są zgodne z objawieniem Zaratusztry, a mistyka zaratusztriańska mówi o tym w zupełnie inny sposób tak by nie naruszać Asza. Tu bum zalecał zapoznanie się z tym pojęciem, co w miarę dokładnie opisujemy na blogu.Dobrym żródłem są też opracowania na ten temat Składankowej: Mitologia Iranu
        Maria Składanek
        Seria: Mitologie świata (Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe)
        Wydawnictwo: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe
        Mity królewskiej księgi: symbole i wzorce mityczne w (Szahname)
        Zrozumieć Iran
        Ze studiów nad literaturą perską
        Autor:Maria Składankowa
        Wydawca:Wydawnictwo Akademickie Dialog

        Bohaterowie, bogowie i demony dawnego Iranu
        Maria Składanek
        Seria: Czarna Seria [ISKRY]
        Wydawnictwo: Wydawnictwo Iskry
        Także książki o historii Iranu autoorstwa jej męża
        Historia Persji. Tom I
        ebook
        Bogdan Składanek
        5,0

        Wydawca: Wydawnictwo Akademickie Dialog
        Kategoria: Humanistyka
        Język: polski
        Rok wydania: 2014

        Polubienie

      4. Pracujemy nad tłumaczeniami tekstów średnioperskich na ten temat: Fragment opublikowałem na blogu

        Polubienie

      5. wpis: Co się dziejew noc po śmierci
        26 maj 2019 13:48

        Polubienie

  3. Panie Jacku fajnie mnie pan nakierował na kilka ciekawych kierunków – poszukam we wskazanych miejscach. Mitologię Składankowej czytałem i nie wiele jest tam informacji o raju staroperskim -zaratusztriańskim. Za to jest ciekawy wątek takiego oszukanego przeniesienia do raju przez sektę Asasyńską tz. Starca z gór. Praktyka polegała na uśpieniu za pomocą haszyszu takiego wybranego młodzieńca i zainicjowania przed nim takiego swoistego Raju, czyli piękne hurysy, rozkosze podniebienia i alkowy w pięknym ogrodzie, po czym delikwenta wybudzano i przekonywano że był w niebie. Taki neofita stawał się dla tej muzułmańskiej sekty wiernym i nieznającym strachu wojownikiem, który wykonywał każdy rozkaz bo był święcie przekonany, że jak zginie to wróci do tego raju w którym przez chwile już był. Przywódcą i pomysłodawcą całego tego procederu był Hasan Sabbah (XII wiek), który miał siedzibę na niedostępnej górze Alamut, stąd nazywano go Starcem z gór. Nazwa zgromadzenia tej sekty to Asasyni, pochodzi od słowa hasziszini („haszyszowcy”), jak ich nazywali inni muzułmanie. Była to jedna z wielu sekt Szyickich w owych burzliwych czasach (chyba najkrwawsza). Ciekawie opisuję tą szyicką sektę Waldemar Łysiak w swojej książce „Flet z mandragory” łącząc fanatyczne posłuszeństwo, aż do śmiercie nie z haszyszem, a z legendą o tz. Różowym srebrze, czyli 40 srebrnikach, które dostał Judasz za wydanie Jezusa. Kolor srebrniki nabrał od krwi Judasza, która spłynęła na srebro w chwili jego śmierci. Od tej pory te „Różowe srebro” dawało wielką moc posiadaczowi i za jego pomocą mógł zniewalać wolą ludzi, przekupywać zdrajców itp. Oczywiście tak naprawdę to ten narkotyczny trans za pomocą haszyszu przerabiał adepta na bezwzględnego wojownika. No, ale cóż, to niestety nadal od wyobrażenia Raju Zaratusztriańskim daleko.

    Polubienie

    1. dzień dobry panie Krzysztofie
      Sorry że dopiero teraz odpowiadam ale miałem sporo pracy. Z tym Alamut jest taki problem, że nikt na 100% nie wie gdzie to naprawdę było. Przyjęto lokalizację w prowincji Gilan i już. Może to ma związek ze złą sławą Gilanu i Mazanderanu jako krainy demonów, czarów i duchów od czasów Achemenidów. Albo wcześniej. Tak o Gilanie pisze Dhalla w historii Zaratusztrianizmu: Nie tylko o niegodziwych duchach mówi się tam jako o Daeva, ale także o koczownikach z królestw Gilanu i Mazanderanu, określonych jako Mazainya w Aweście. „Nieustannie nękają wraz z bandami pozbawionych wiary najeźdźców osady wyznawców Mazdy, zagrażając ich własności, dewastując ich pola i zabierając ich stada”[1]. A sama twierdza w Alamut była również słynnym obserwatorium astronomicznym. A assasyni to raczej wymysł propagandowy krzyżowców historia, raczej islamska, jęśli to pana interesuję to jest ciekawy artykuł o Alamut i wiarygodny: http://www.iranicaonline.org/articles/alamut-valley-alborz-northeast-of-qazvin-
      i ten o dajlamitach: http://www.iranicaonline.org/articles/deylamites#pt1

      Polubienie

      1. coś znalazłem przypadkiem, a może to Pana zainteresować taka koncepcja z literatury ludowej i nowoperskiej korzeniami tkwiąca w pomysłach zaratusztriańskich, koncepcja raju miasta, fortecy, zamku. więcej na:

        http://iranicaonline.org/articles/kangdez-fortress-of-kang

        KANGDEZ (Kangdež; erroneously Gangdež in several editions of the Šāh-nāma), lit. “Fortress of Kang,” a mythical paradise-like fortress in Iranian folklore. There are different and often contradictory descriptions of Kang, Kangdež and several similar place names in Pahlavi literature and the epics of the Islamic period (foremost, the Šāh-nāma of Ferdowsi; also extracts in the works of Masʿudi, Ṭabari, Ṯaʿālebi, Biruni, and others). The Avesta attests to a certain region named Kaŋha-: in the Ardvisur Yašt (Yt. 5; see ĀBĀN YAŠT), the Iranian hero Tūsa asks Anāhitā to overcome Tūiriias at the “most important door ” (“pass” or “castle”?) Xṣ̌aθrō.sūka (“illumination” or “benefit of the kingdom”) in the “high, pious” Kaŋha- ( Yt. 5.54, g-h). The sons of Vaēsaka (of the Tūiriia nation) pray to Anāhitā to defeat Tūsa at the same “door” ( Yt . 5.57, c-e). Aṇtarə.kaŋha- “inside Kaŋha” appears in the Avestan list of mountains ( Yt. 19.4, f). The place-name can be probably etymologized as “cauldron” (Vedic kaṁsá). Kang of the later tradition is generally taken to be the name of the same place (evident through the parallels between Yt. 19 and Bd . IX, 3); however, the latter form is more likely to be a transcription (possibly adjusted according to certain realia of the Middle Iranian period; see below) rather than a direct continuation of Av. Kaŋha-.

        Siāvoš, having fled from Kay Kāvus to Afrāsiāb in Turān, is granted a pleasing piece of land, where he erects the castle Kangdež (Šāh-nāma , ed. Mohl, 12d 1683 ff.; in some other texts, the construction of Kangdež is attributed to Kay Kāvus, Kay Ḵosrow, or Jamšid (Jamšēd); see Monchi-zadeh, pp. 238-39). The region is rich in water and game, knows neither the frost of winter nor the heat of summer, and is 30 farsaḵ long and wide; within its walls, the city (called variously Kang-e Siāvoš/Siyāwaxš, Siāvošgerd/ Siyāwaxšgerd, and Kangdež) has buildings made of marble, stone, and cement as well as other materials, and meadows with flowers. The combination of urban structures and gardens within the city walls, the absence of heat and frost, as well as several (usually seven) walls or buildings made of different materials is a characteristic description of towns in Iranian lore (see Monchi-zadeh, pp. 237 ff.).

        Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

Create your website at WordPress.com
Rozpocznij
%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close