Zaratusztra i Wolność

według Kambiza Sakhai

Idea wolności wyrażana była i formułowana w myślach współczesnych myślicieli, takich jak Kant, Hegel i Marks*, z jednej strony, i Zaratusztrę w zmierzchłej przeszłości z drugiej. Spróbuję przyjrzeć się podobieństwom między tymi ideami i uzasadnić tezę, że niektóre z najlepszych współczesnych filozoficznych koncepcji idei wolności sięgają intuicyjnie najlepszej myśli Zaratusztry. W szczególności przyjrzę się ideom samostanowienia, kreatywności oraz indywidualnego i społecznego wyzwolenia się od wyzysku i ucisku.

Idea wolności dla wolności jest istotnym aspektem ludzkiej natury według Zaratusztry. Jest to związane ze sposobem rozumienia ostatecznej rzeczywistości natury. Ahura Mazda nie jest wszechmocny jak Bóg religii Abrahamowych. Ahura Mazda nie ma mocy, by zrobić to, co niemożliwe, niemoralne, a co nie jest wynikiem racjonalnego i swobodnego rozważania. Nie może czynić ludzi odpowiedzialnymi za działania, które nie były wynikiem ich własnego wolnego wyboru, by następnie ukarać ich za te same działania. Ahura Mazda nie jest czczona za swoją moc. Nie boimy się jej. To postawy, które są ważne w stosunku do Arymana, który jest kłamliwy i wymaga niewolniczego posłuszeństwa i ślepej wiary ze strony swoich naśladowców. W przeciwieństwie do Ahrimana, Ahura Mazda potrzebuje pomocy istot ludzkich i innych pożytecznych stworzeń, aby być w pełni zrealizowanym. Ahura Mazda potrzebuje pomocy swoich stworzeń w walce przeciwko Arymanowi, który jest ucieleśnieniem oszustwa, ślepej wiary, posłuszeństwa, przemocy i paraliżu wolnego racjonalnego wyboru. Ścieżka prawdy zalecona przez Ahura Mazdę wymaga, aby czlowiek czuł się zobowiązany do podania powodów swoich działań.

Ścieżka kłamstwa, z drugiej strony zalecana przez Arymana, jest tą, która opiera się na czystej mocy, oszustwie i manipulacji. Ludzie, którzy podążają tą ścieżką, próbują usprawiedliwić swoje działania poprzez odniesienie do zewnętrznych sił lub wewnętrznych potrzeb. Nie chcą brać odpowiedzialności za swoje działania. W tym sensie podążają za Arymanem, co znaczy zaprzeczenie możliwości bycia wolnym. Walka z Arymanem wymaga od człowieka wyzwolenia się z iluzji determinizmu i uświadomienia sobie, że może sam stać się twórcą swego przeznaczenia.

Ludzie mogą wybrać ścieżkę złej wiary, okłamać samych siebie i udawać, że nie mają innego wyboru lub uznać fakt, że mogą zebrać siły i działać inaczej. Możesz wybrać wolność i współdziałanie Istot ludzkich które są jako towarzysz Ahury w walce ze złem. Ludzie nie są niewolnikami Boga, którzy muszą ślepo wypełniać jego polecenia. Główną bronią dostarczaną istotom ludzkim przez Ahura Mazdę w tej walce są wolność i rozum obok szczęścia i kreatywności. Nie można rozdzielić lub odrzucić żadnego z tych środków, aby użyć następnego. Receptą na człowieka, którą przekazuje Zaratusztra jest bycie osobą, która jest całkowicie wolna, w wyborze swego styl życia. W jego światopoglądzie nie ma śladu predestynacji. Nie ma z góry określonego działania; nie ma grzechu pierworodnego, za który ludzie ponoszą tragiczne konsekwencje. Ludzkość istot przeplata się z ich zdolnością do swobodnego racjonalnego wyboru. Są ludźmi, ponieważ są w stanie dostarczać racjonalnych argumentów w obronie swoich działań. Uzasadniając: działania ślepej wiary lub siły, lub innych nieracjonalności, środki przymusu we współdziałaniu z bogiem i ludźmi są niedopuszczalne. Jedyną formą interakcji akceptowalną przez Zaratusztrę jest ta, która jest wynikiem swobodnego porozumienia między współpracującymi partnerami. Uzgodnienie między tymi, którzy zawarli porozumienie, jest jedynym kryterium, współdziałania ludzi i jest wymagane. Ten konsensus, który jest wynikiem wolności, został osiągnięty poprzez racjonalny dialog prowadzący do ustanowienia wzajemnych oczekiwań lub norm; normy, te nie są narzucane, przez działanie, partnerom z góry, ale są swobodnie tworzone i racjonalnie uzasadniane przez tych samych ludzi, którzy za nimi podążają.

Tak więc normy, które kierują Zaratusztrą i Wolnością działania jednostek, nie są czymś narzuconym, ale są tworzone przez nich samych w wolnym i racjonalnym procesie. Wolność i emancypacja są zasadami. W wyniku tego światopoglądu zaratusztriańskiego istnieje ogromny potencjał emancypacyjnego i rewolucyjnego rozumienia wolności. Zaratusztrianizm wykracza daleko poza większość innych tradycji religijnych i filozoficznych, zapewniając podstawy dla rozwoju indywidualnych, politycznych i społecznych form wolności. Wiele aspektów współczesnego podejścia do kwestii wolności i wolności człowieka jest zawartych w światopoglądzie zaratusztriańskim, bez zanieczyszczania go egoizmem i skupieniem na sobie jak w wielu ideologii ideologiach i ruchach, które są charakterystyczne dla konsumpcjonistycznego kapitalizmu.

Na przykład dla Zaratusztry, ochrona wolności jednostki nie redukuje innych jednostek ani do roli zwykłych instrumentów użytych w jakimś celu, ani do potencjalnych wrogów. Wolność w tym ujęciu nie jest ograniczona przez jakiekolwiek narzucone uwarunkowania czy przymusową zależność wobec jakiejś grupy czy otoczenia.

Instrumentalne podejście do jednostki, które dominuje w kapitalistycznym rozumieniu wolności, krytykował także Marks, ponieważ czyni innych ludzi potencjalnymi wrogami, których trzeba trzymać od siebie z daleka. Marks uważał, że ​​prawda jest odwrotna. Inni ludzie nie są tymi, którzy wyznaczają granice naszej wolności. Są przestrzenią, na której można urzeczywistnić naszą wolność.

W tym sensie podobne, ale dalej idące jest podejście Zaratusztry do kwestii wolności jednostki, bo odnosi się jeszcze do wolności innych. Zaratusztriański wymóg dostarczania racjonalnych argumentów w obronie własnych roszczeń i działań, oraz rozumienie wolności jako synonimu samostanowienia nie powoduje wpadnięcia w pułapkę uznania zmysłowej rzeczywistości, ciała, przyjemności i natury za antytezę wolności.

Wiemy, że nawet Kant, który był najważniejszym wyrazicielem tej tradycji, sam wpada w tę pułapkę. W jego wersji wolny człowiek jest tym, którego zachowanie nie jest uwarunkowane ani przez siły zewnętrzne, ani przez jego wewnętrzne potrzeby, pragnienia i skłonności. Kant miał rację, definiując wolność jako samostanowienie, ale mylił się, ograniczając tę ideę ja do konceptu jaźni charakterystycznej dla kapitalizmu, tj. Do egoistycznego, samotnego, konkurencyjnego ja, które jest wrogo nastawione do innych. Ta jaźń jest niewolnikiem wewnętrznego egoizmu i chciwości z jednej strony, a niewola wobec rynku zmusza ją do konkurencyjności i wrogości z drugiej strony. Kant mógł wyobrazić sobie altruistyczne, kochające i współpracujące ja, którego wolność zależy od wolności innych ludzi. Ale był więźniem swego czasu i w rezultacie doszedł do wniosku, że zewnętrzna rzeczywistość, natura i społeczeństwo, jak również wewnętrzne potrzeby i pragnienia oraz uczucia ludzi są sprzeczne z ich wolnością. Dlatego jego wolne działanie musiało być wolne od wewnętrznego świata osoby, jak również świata zewnętrznego. W konsekwencji wolność Kanta stała się jedynie logiczna i wewnątrz – duchowa. Człowiek nie może jej zrealizować w prawdziwych działaniach, ponieważ nie mogą one być motywowane potrzebami i pragnieniami jednostek ani wymogami społeczeństwa i natury. W tej koncepcji człowiek pozostaje wolny, dopóki nie jest motywowany od wewnątrz ani bezosobowo. W ten sposób Kant wyciągnął błędne wnioski z właściwych przesłanek. Jego pojęcie wolności było zbyt statyczne i nie uwzględniało konieczności zmiany istniejącego porządku i doprowadzenia do społeczeństwa, w którym możliwe było swobodne działanie.

To samo dotyczy autorytarnego podejścia do kwestii wolności. Hegel skrytykował Kanta mniej więcej tak samo, jak wspomnieliśmy powyżej. Uważał, że wolność w sensie Kanta jest zbyt abstrakcyjna i pozbawiona prawdziwej treści. Poza tym ludzkie zachowanie, zdaniem Hegla, opiera się na wolnym wyborze, gdy jego treść składa się z racjonalnych i uniwersalnych instytucji społeczeństwa. Dla niego wolność oznaczała działanie zgodnie z obyczajami i prawami społeczeństwa, w którym żyła jednostka, gdy jest ucieleśnieniem uniwersalnego rozumu. Hegel wywnioskował z tego wszystkiego, że koroną tych instytucji było państwo. Tak więc wolność oznaczała ostatecznie przestrzeganie praw ustanowionych przez państwo i podporządkowanie się państwu.

Hegel popełnił ten sam błąd co Kant, rozpoczynając od właściwych przesłanek i dochodząc do błędnych wniosków. Miał rację, krytykując Kanta za to, że nie wziął pod uwagę psychologicznych i socjologicznych założeń wolności, ale mylił się, gdy zidentyfikował te założenia z istniejącymi kapitalistycznymi.

Tutaj również myśl Zaratusztry zawiera to, co jest cenne w podejściu Hegla, ale przekracza jego ograniczenia. Podkreśla więc konieczność uwzględnienia społecznych i zbiorowych wymiarów wolności bez popadania w pułapki podporządkowania się państwu i przywódcy. Zaratusztra jest zatem za racjonalnym wolnym działaniem, który oparte jest na dialogu, nieeksploatowaniu i opresji, w sferze międzyludzkiej i ochronie środowiska. Jest przeciwny destrukcyjnym irracjonalnym działaniom, które opierają się na sile, ślepej wierze i wypaczonych sposobach porozumiewania się. Dlatego w tej końcowej części artykułu omówimy argumenty teoretyczne, które potwierdzają wspomniane powyżej twierdzenia dotyczące wolności i jej konsekwencji społeczne i psychologiczne.

Samookreślenie w Wolności jest równoznaczna z samostanowieniem, które z kolei zależy od samookreślenia, ponieważ działania, nie może być wymuszone przez nikogo innego niż ta osoba, musi być stworzone przez tę osobę. Trzeba być twórcą swojego wewnętrznego świata, jak również zewnętrznej rzeczywistości, aby być całkowicie wolnym, tj. Samookreślonym. Wewnętrzne potrzeby i pragnienia osoby, jak również oczekiwania społeczne muszą być ucieleśnieniem jaźni tej osoby. Nie mogą być narzucone osobie z zewnątrz, to znaczy nie mogą być obce dla jaźni osoby. Kto świadomie uczestniczy w tworzeniu instytucji, które wpływają na jego życie, jest wolny nawet wtedy, gdy przestrzega prawa i postępuje zgodnie z wymogami tych instytucji.

Przestrzeganie praw, które sam współtworzyłeś, nie jest sprzeczne z twoją wolnością działania jest zgodne z tym, czego pragniesz. Kiedy czujesz się zobowiązany do racjonalnych argumentów na poparcie ważności tego, czego pragniesz, jesteś wolny, nawet jeśli wypełniasz swoje obowiązki. Kiedy próbujesz przekonać innych, że twoje roszczenia są uzasadnione, starasz się osiągnąć porozumienie, które nie opiera się na żadnej sile, lecz na lepszych argumentach. Ten typ porozumienia jest osiągany swobodnie, ponieważ nie był wynikiem strachu, manipulacji ani władzy.

Ten rodzaj konsensusu daje podstawy do zaspokojenia twoich pragnień bez naruszania pragnień twoich i innych. Ten rodzaj wolności oparty na racjonalnym porozumieniu normatywnym między jednostkami jest możliwy tylko w układzie społecznym i instytucjonalnym, w którym jednostki nie są wrogie i konkurencyjne wobec siebie; społeczeństwo, które nie składa się z egoistycznych i skupionych na sobie jednostek. Wolność w sensie zgodnych oświadczeń woli stron, jest możliwa tylko w społeczeństwie, w którym jednostki uważają samorealizację innych jednostek za niezbędne dla własnej samorealizacji, a nie za przeszkodę; społeczeństwo, w którym wolność jednego jest wstrząsająca wolnością innych i nie jest przez nią ograniczona; społeczeństwo, w którym nie ma konfliktu między jednostką a grupą, światem wewnętrznym i rzeczywistością zewnętrzną, sferą życia prywatnego i publicznego. Ta wizja, koncepcja wolności jest niezgodna z jakąkolwiek opresyjną lub wyzyskującą postawą wobec innych, ponieważ takie postawy ograniczałyby wolność uciskanych lub wyzyskiwanych ludzi. Nie toleruje również instrumentalnego podejścia do środowiska, ponieważ zniszczyłoby to kontekst, w którym ludzka wolność mogłaby być ucieleśniona. Wolność jest zorientowana tak samo na siebie, jak na świat, z którym się styka. Zgodnie z tą koncepcją wolności przemoc, wykorzystanie robotników, ucisk kobiet, kolonialne rządy nad rdzenną ludnością i niewolnictwo nie mogą być usprawiedliwione w żadnych okolicznościach.

Kambiz Sakhai

Publication of California Zoroastrian Center No 184 http://www.czcjournal.org

Tłumaczenie: Jacek

*Z odwoływania się przez Kambiza Sakhai do myśli `Marksa nie należy, wyciągać pochopnego wniosku iż jest on Marksistą. Jak każdy zaratusztrianin jest natomiast wyczulony na niesprawiedliwość i krzywdę we współczesnym świecie. W swoim artykule promuje czwartą ścieżkę rozwiązania problemu wolności odmienną od filozofii Kanta, Hegla i Marksa, opartą na Myśli Zaratusztry, bliską najnowszym koncepcjo filozoficznym.
strona internetowa: http://www.kambizsakhai.com/

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

Create your website at WordPress.com
Rozpocznij
%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close